Satu kajian baharu menyiasat buluh sebagai alternatif yang mampan kepada plastik, mempamerkan faedah alam sekitar dan potensi teknologinya, sambil turut menangani cabaran dalam penggunaannya yang lebih meluas.
Kajian terobosan diterbitkan dalam jurnal New Contaminants telah menerangkan potensi buluh sebagai alternatif yang menjanjikan dan mampan kepada plastik tradisional. Perkembangan ini menawarkan harapan baharu dalam menangani salah satu isu alam sekitar yang paling mendesak pada zaman kita — krisis pencemaran plastik global.
Dalam beberapa tahun kebelakangan ini, sisa plastik, termasuk mikroplastik dan bahan cemar kimia yang berkaitan, telah muncul sebagai ancaman besar kepada ekosistem dan kesihatan awam di seluruh dunia. Momentum semakin meningkat kerana lebih 175 negara telah mengesahkan perjanjian antarabangsa untuk mengurangkan pencemaran plastik.
Sebagai sebahagian daripada pergerakan global ini, kerajaan China, dengan kerjasama Rangkaian Antarabangsa untuk Buluh dan Rotan, telah melancarkan Inisiatif "Buluh Sebagai Pengganti Plastik" (BASP), yang mewakili satu langkah ke hadapan yang penting.
Tidak seperti plastik berasaskan bahan api fosil, buluh ialah sumber yang boleh diperbaharui dengan pantas dengan pengedaran meluas di seluruh Asia, Afrika dan Amerika.
Penanaman buluh mempunyai pelbagai faedah alam sekitar, seperti meningkatkan penyerapan karbon, mengurangkan pelepasan gas rumah hijau dan meningkatkan kualiti alam sekitar secara keseluruhan. Sebagai contoh, buluh moso boleh mengasingkan kira-kira 5.09 tan karbon atmosfera sehektar setiap tahun, mengatasi banyak jenis hutan lain.
Selain itu, ladang buluh menyumbang kepada pemulihan ekologi dengan memperbaiki struktur tanah, memulihkan tanah yang terdegradasi dan menyediakan habitat untuk hidupan liar yang pelbagai.
Kemajuan teknologi telah meningkatkan profil prestasi buluh dengan ketara.
Komposit buluh kejuruteraan kini mempamerkan kekuatan tegangan sehingga tiga kali ganda lebih besar daripada keluli sambil jauh lebih ringan. Bahan yang dipertingkatkan ini menemui aplikasi daripada saluran paip dan bahan binaan hingga ke pembungkusan. Sesetengah paip berasaskan buluh mempunyai jangka hayat lebih 50 tahun.
Akibatnya, produk buluh semakin popular bukan sahaja di kawasan yang mempunyai hubungan bersejarah dengan buluh, seperti China dan Korea Selatan, tetapi juga di negara Barat yang menerima aliran bangunan hijau.
Penerimaan budaya telah memudahkan lagi pengambilan buluh.
Di kebanyakan wilayah, buluh merupakan sebahagian daripada kehidupan harian dan warisan, daripada perabot dan perkakas kepada kegunaan perubatan dan habitat untuk spesies ikonik seperti panda. Industri buluh yang berkembang pesat mewujudkan peluang pekerjaan dan mengukuhkan ekonomi luar bandar, terutamanya di negara membangun.
Walau bagaimanapun, kajian itu menekankan bahawa beberapa halangan teknikal dan ekonomi mesti ditangani untuk membolehkan buluh menggantikan plastik sepenuhnya pada skala global.
Struktur dalaman buluh yang kompleks menjadikan pemprosesan lebih mencabar berbanding plastik, membawa kepada kos pengeluaran yang lebih tinggi dan kerapuhan sekali-sekala.
Selain itu, penuaian buluh, terutamanya dari kawasan terpencil, menambah perbelanjaan, menjadikan produk buluh pakai buang pada masa ini dua hingga tiga kali lebih mahal daripada alternatif plastik konvensional.
Akibatnya, penembusan pasaran global kekal terhad.
Para penyelidik menyokong penyiasatan lanjut, sokongan dasar yang mantap dan kerjasama antarabangsa untuk mengekalkan kemajuan. Penilaian kitaran hayat adalah perlu untuk menilai kesan alam sekitar produk buluh, termasuk jejak karbonnya, penggunaan air dan pelupusan akhir hayat. Mewujudkan piawaian global untuk pembuatan dan kualiti akan menjadi penting dalam memastikan prestasi yang konsisten dan kecekapan kos.
Walaupun terdapat halangan, Inisiatif BASP menunjukkan momentum tulen, menandakan peralihan ke arah penyelesaian berasaskan alam semula jadi dalam memerangi pencemaran plastik dan kemajuan ke arah matlamat kelestarian global.
sumber: Universiti Pertanian Shenyang